1. De verplichting ontstaat. Bij inschrijving of gunning accepteert de opdrachtnemer de Social Return-voorwaarden. De verplichting kan gekoppeld zijn aan de totale opdrachtwaarde, de gerealiseerde omzet, de loonsom of een vast bedrag.
2. Plan van aanpak. Na gunning vraagt de opdrachtgever vaak om contact, een intake of een plan van aanpak, waarin staat welke activiteiten de opdrachtnemer verwacht in te zetten.
3. Uitvoering. Tijdens de contractperiode worden doelgroepmedewerkers, stages, opleidingen, sociale inkoop of andere toegestane activiteiten gerealiseerd. Startdatum en looptijd bepalen vaak welk deel mag meetellen.
4. Registratie en bewijsstukken. Gegevens worden in een portaal ingevoerd of periodiek aangeleverd: arbeidsovereenkomsten, loonstroken, doelgroepverklaringen, uren, facturen, certificaten en betaalbewijzen.
5. Controle en afsluiting. De opdrachtgever controleert of voldoende waarde is gerealiseerd en of de onderbouwing compleet is. Pas na acceptatie is de verplichting definitief afgedekt.
Twee hoofdvormen: op basis van werkelijke kosten (loonsom of factuurwaarde) óf via een bouwblokkenmodel met vaste bedragen per activiteit. Zie SROI - Bouwblokkenmodel.
De gevolgen staan in de overeenkomst en variëren van een hersteltermijn en aanvullende rapportage tot een financiële sanctie of uitsluiting bij toekomstige aanbestedingen. Zie ook de handhaving bij SROI - Verplichtingen Rijksoverheid en SROI - Verplichtingen Gemeenten.